روابط سیاسی

بر اساس اسناد تاریخی، روابط ایران و عمان در سال 597 میلادیشکل سازمان یافته‎ای به خود گرفته و در طول تاریخ به تناسب شرایط و مقتضیات زمان و با توجه به نوع حکومتها، با فراز و نشیب هایی همراه بوده است.

روابط دو کشور در سال های پایانی سلسله قاجار و روی کار آمدن خاندان پهلوی به دلیل  استراتژی انزواگرایی سیاست خارجی عمان در زمان سلطنت سلطان سعید بن تیمور بسیار محدود  بود. با به سلطنت رسیدن سلطان قابوس،  ایران سومین کشوری بود که بعد از انگلیس و آمریکا، حکومت ایشان را  به رسمیت شناخت. از آنجا که یکی از اولویتهای عمده سیاست خارجی عمان به رهبری سلطان قابوس گشودن باب مراوده و ارتباط با دیگر کشورها بویژه کشورهای همسایه اعلام شده بود روابط دو کشور به سرعت برقرار گردید و هیأت مطبوعاتی ایران در ژانویه 1971 میلادی (1349) از عمان دیدار کرد.

برقراری روابط سیاسی بین دو کشور طی بیانیه ای رسمی در تاریخ 26 اوت 1971 (1350)  اعلام گردید و آقای بهمن زند به عنوان اولین سفیر دولت ایران در آوریل 1972 (1351)  در مسقط مستقر شد.  آقای اسماعیل خلیل الرصاصی ابتدا به سمت کاردار عمـان در تهران منصوب و سپس در فوریه 1974 (1352)  به مقام سفیری ارتقاء یافت.

منافع مشترک و اعتماد متقابل  موجب گردید که همکاری های دو کشور در مدتی کوتاه به اوج خود برسد. علیرغم بی مهری برخی و سکوت برخی دیگر از کشورهای عربی، دولت عمان توانست با همکاری دولت ایران، تهدید دشمنان تمامیت ارضی کشورش را ریشه کن نماید. این همکاری استراتژیکی در اواسط دهه 1970 میلادی عامل شتاب دهنده ای برای ایجاد روابطی مستحکمتر میان دو کشور گردید.  همکاری های ایران و عمان برای تأمین امنیت تنگة هرمز نیز گسترش یافت و طی‎مدت زمانی کوتاه، تعداد قابل توجهی تفاهمنامه وتوافقنامه همکاری به امضاء رسید.

روابط دو جانبه پس از پیروزی انقلاب اسلامی

 
 

  نقش مؤثر عمان در تعدیل مواضع شورای همکاری خلیج فارس در خصوص جنگ تحمیلی در زمان ریاست دوره ای عمان بر اجلاس پنجم شورا در سال 1985 (1364) در مسقط سر آغاز دوران  بازسازی روابط دو کشور به حساب می‎آید. در این اجلاس، لحن ملایم سلطان قابوس در نطق افتتاحیه و مفاد نسبتاً متعادل قطعنامه پایانی اجلاس مبنی بر درخواست همکاری از ایران و عراق  برای پایان دادن به جنگ و همچنین ابراز تمایل شورا برای نزدیکی به جمهوری اسلامی ایران حائز اهمیت بود. از آن زمان ، عمان  با اتخاذ سیاست بیطرفی و در عین حال پیروی از سیاست پایان دادن به جنگ، زمینه را برای بازسازی روابط دو جانبه تسهیل  نمود. پس از اجلاس فوق، جناب آقای بن‎علوی وزیر مشاور درامور خارجه عمان برای وزیر  امور خارجه وقت جمهوری اسلامی ایران نامه‎ای ارسال کرد.

 “ کمیته مشترک  سیاسی ” به عنوان مهمترین ساز و کار ( مکانیسم ) فعال در عرصه روابط دو جانبه،  وظیفه تنظیم خطوط کلی توسعه روابط در زمینه های مختلف و تبادل نظر در مورد آخرین تحولات  منطقه ای و بین المللی را  بر عهده دارد. این کمیته اولین نشست نیمسالانة خود را در  اوت 1989 ( 1368 ) در مسقط برگزار کرد. هیجدهمین اجلاس کمیته سیاسی اریبهشت ماه سال 1388 در تهران برگزار گردید. همچنین یازدهمین کمیته فنی مشترک بین دو کشور نیز مهر ماه 1390 در تهران برگزار شد.

          دیدار جناب آقای خاتمی ازمسقط بعنوان اولین مقام عالی جمهوری اسلامی درمهرماه سال1383، سپس دیدار جناب آقای دکتر احمدی نژاد رئیس محترم جمهور در اردیبهشت ماه    1386، دیدار جناب آقای دکتر علی لاریجانی رئیس محترم مجلس شورای اسلامی در اردیبهشت ماه سال 1388و دیدار جناب آقای دکتر صالحی وزیر محترم امور خارجه در تیر ماه 1390، همچنین دو دوره دیدار سلطان قابوس در مردادماه 1388 و در شهریور ماه 1392 ، دیدار روسای مجالس دو کشور ، دیدار وزرای خارجه، دفاع و اطلاع رسانی عمان طی سال 1392 مهمترین دیدار های مقامات عالیرتبه سلطنت عمان از کشورمان  طی سالهای اخیر بوده است.